Nootropy i ich wpływ na zdrowie poznawcze: czym są i dla kogo się je zaleca?

Nootropics And Their Power In Cognitive Health: What Are They And Who Are They Recommended For?

Czy zdarzyło Ci się kiedyś pomyśleć, że potrzebujesz małego wsparcia, aby lepiej się skoncentrować lub łatwiej zapamiętywać informacje? Jeśli tak, możesz być zainteresowany poznaniem nootropów i ich wpływu na zdrowie poznawcze.


Czym są nootropiki?

Nootropiki, których nazwa pochodzi od greckich słów „nóos” (umysł) i „tropo” (kierunek), to substancje, które mogą pomóc poprawić różne aspekty funkcjonowania umysłowego.

Aby naturalne nootropiki skutecznie poprawiały koncentrację i przetwarzanie informacji, zawierają one szereg ekstraktów roślinnych i związków o bardzo konkretnych działaniach:

  • Zielona herbata: Pozyskiwana z liści Camellia sinensis, jest bogata w przeciwutleniacze i zawiera L-teaninę, aminokwas, który wspomaga funkcje poznawcze, zwiększając czujność, poprawiając koncentrację i umożliwiając utrzymanie uwagi. Jej synergia z kofeiną, również występującą w zielonej herbacie, zwiększa zdolność do skupienia i przetwarzania informacji bez typowych skutków ubocznych pobudzenia [1].
  • Ginkgo biloba: Ginkgo biloba to ekstrakt z jednego z najstarszych żyjących drzew, powszechnie stosowanego w tradycyjnej medycynie chińskiej. Wykazano, że poprawia przepływ krwi przez mózg i chroni neurony przed uszkodzeniami oksydacyjnymi. To podwójne działanie sprzyja lepszemu skupieniu i pamięci krótkotrwałej poprzez zwiększenie dopływu składników odżywczych i tlenu do mózgu oraz ograniczenie wpływu stresu oksydacyjnego na funkcje poznawcze [2].
  • Panax ginseng: Panax ginseng, znany również jako ginseng koreański, to korzeń ceniony w tradycyjnej medycynie azjatyckiej za swoje właściwości ożywcze. Uznaje się, że poprawia odporność na stres, co przyczynia się do lepszego funkcjonowania poznawczego oraz zwiększenia zdolności do koncentracji i wykonywania pracy umysłowej. Jego związki bioaktywne mogą pomóc poprawić pamięć i szybkość przetwarzania informacji [3].
  • Bacopa monnieri: Roślina o kluczowym znaczeniu w medycynie ajurwedyjskiej, znana ze swoich właściwości nootropowych, szczególnie w zakresie poprawy pamięci i uczenia się. Pobudza naprawę neuronów i wzmacnia synapsy, co przekłada się na lepsze zapamiętywanie informacji i rzadsze zapominanie, ułatwiając tym samym głębokie uczenie się i utrwalanie pamięci [4].
  • Cholina: Cholina to niezbędny składnik odżywczy, który odgrywa ważną rolę w zdrowiu mózgu, szczególnie w syntezie acetylocholiny, kluczowego neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za pamięć i funkcje poznawcze. Suplementacja choliną może poprawić pamięć operacyjną i płynność poznawczą, wspierając zarówno uczenie się, jak i długotrwałe utrzymanie koncentracji [5].
  • L-tyrozyna: Aminokwas występujący w źródłach białka, będący prekursorami ważnych neuroprzekaźników, takich jak dopamina i noradrenalina, które biorą udział w regulacji nastroju i reakcji na stres. Suplementacja L-tyrozyną może poprawić funkcjonowanie poznawcze w warunkach stresu i zmęczenia oraz pomóc utrzymać koncentrację i czujność umysłową [6].
  • Witaminy z grupy B: Witaminy z grupy B są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania mózgu i produkcji energii. Wspierają zdrowie neuronów oraz syntezę neuroprzekaźników niezbędnych dla pamięci i koncentracji. Niedobór tych witamin może prowadzić do zmęczenia psychicznego i obniżenia zdolności poznawczych, dlatego ich odpowiednia podaż jest kluczowa dla zachowania prawidłowego funkcjonowania poznawczego [7].
  • Kofeina: Kofeina to stymulant ośrodkowego układu nerwowego, który zwiększa czujność i zmniejsza odczuwanie zmęczenia. Poprawia zdolność do utrzymania uwagi, czas reakcji i pamięć operacyjną, dzięki czemu jest popularnym składnikiem nootropów mających na celu poprawę koncentracji i wydajności umysłowej w warunkach stresu [8].


Jak nootropiki działają na poziomie fizjologicznym?

Nootropiki oddziałują na umysł na różne sposoby, w zależności od ich rodzaju i mechanizmu działania:

Niektóre nootropiki, takie jak ginkgo biloba, mogą zwiększać przepływ krwi do mózgu, co oznacza, że do komórek mózgowych dociera więcej tlenu i składników odżywczych. Może to poprawić ogólne funkcjonowanie mózgu, zwiększając czujność i koncentrację [2].

Inne nootropiki, takie jak L-tyrozyna, mogą również wpływać na produkcję, uwalnianie lub wychwyt neuroprzekaźników, takich jak dopamina, serotonina, glutaminian i acetylocholina. Neuroprzekaźniki to substancje chemiczne umożliwiające komunikację między komórkami nerwowymi w mózgu. Działanie to może poprawić pamięć, uczenie się, nastrój i uwagę [6].

Z kolei niektóre nootropiki, takie jak bacopa monnieri, mają właściwości przeciwutleniające i neuroprotekcyjne, co oznacza, że mogą pomagać chronić komórki mózgowe przed uszkodzeniami spowodowanymi stresem oksydacyjnym. Może to sprzyjać utrzymaniu długoterminowego zdrowia mózgu i zapobieganiu pogorszeniu funkcji poznawczych związanemu z wiekiem [4].

Ponadto niektóre nootropiki mogą stymulować neurogenezę, czyli proces powstawania i rozwoju nowych neuronów oraz połączeń nerwowych w mózgu. Ma to znaczenie dla plastyczności mózgu, czyli jego zdolności do adaptacji i zmian w odpowiedzi na nowe informacje lub doświadczenia, co może poprawić funkcje poznawcze i uczenie się [3].

Wreszcie niektóre nootropiki, takie jak L-teanina, mogą wpływać na regulujące stres systemy organizmu, w tym oś podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA). Obniżając poziom hormonów stresu, takich jak kortyzol, mogą pomóc poprawić nastrój, odporność psychiczną i koncentrację [1].


Korzyści płynące z przyjmowania nootropów

Ludzie przyjmują nootropiki z różnych powodów, od chęci poprawy koncentracji i pamięci po zwiększenie zdolności rozwiązywania problemów. Oto niektóre z głównych korzyści wynikających z włączenia suplementów nootropowych do diety:

Poprawa koncentracji: Idealne na długie dni nauki lub pracy, podczas których trzeba zachować skupienie.

Wsparcie pamięci: Często zapominasz, gdzie zostawiłeś klucze? Niektóre nootropiki mogą pomóc poprawić pamięć krótkotrwałą i długotrwałą.

Zwiększenie zdolności uczenia się: Dzięki wspomnianym wcześniej korzyściom, takim jak lepsza koncentracja i pamięć, nauka nowych rzeczy podczas przyjmowania nootropów może stać się nieco łatwiejsza.

Odporność na stres: Jak wyjaśniono powyżej, niektóre nootropiki działają na poziomie fizjologicznym, wpływając na systemy kontroli stresu, takie jak oś HPA.



Dla kogo zalecane są suplementy nootropowe? 

Jeśli chcesz poprawić swoje funkcje poznawcze, możesz rozważyć dodanie suplementów nootropowych do diety. Poniżej omawiamy trzy przypadki, w których nootropiki mogą być szczególnie korzystne:


  • Studenci: Jeśli musisz przez wiele godzin skupiać się na zajęciach, a wieczorami uczyć się lub pracować nad projektami, warto dodać suplementy nootropowe do swojej rutyny.
  • Specjaliści: Jeśli Twoja praca wymaga dużej koncentracji lub podejmowania decyzji, nootropiki mogą pomóc Ci zachować jasność umysłu.
  • Gracze: Nootropiki zyskują ostatnio popularność w świecie gier, gdzie refleks i koncentracja mają kluczowe znaczenie. W takich przypadkach niektóre nootropiki mogą zapewnić przewagę konkurencyjną.


Należy jednak pamiętać, że ich stosowanie jest przeciwwskazane u dzieci.
Nootropiki nigdy nie zastępują zbilansowanej diety i aktywnego trybu życia. Przed przyjęciem jakichkolwiek suplementów zalecamy konsultację ze specjalistą.

 

Nootropik Zenement 

Nasz Nootropik zawiera unikalną formułę, w skład której wchodzą ginkgo biloba, bacopa, zielona herbata, tyrozyna i witaminy z grupy B.



Zalecamy przyjmowanie 1 kapsułki dziennie podczas śniadania, aby czerpać korzyści przez cały dzień. Nootropik można bezpiecznie przyjmować z kawą. Należy jedynie pamiętać, że zawartość kofeiny w kapsułce odpowiada jednej filiżance kawy, więc jej działanie zostanie wzmocnione.

Każde opakowanie zawiera 120 kapsułek, co wystarcza na 4 miesiące.

W nieustannym dążeniu do doskonałości poznawczej nootropiki stanowią cenne wsparcie dla osób poszukujących poprawy koncentracji, pamięci i skupienia. Czekasz tylko, aż je wypróbujesz?


Bibliografia:

[1] Hidese, S., Ogawa, S., Ota, M., Ishida, I., Yasukawa, Z., Ozeki, M., & Kunugi, H. (2019). Effects of L-Theanine Administration on Stress-Related Symptoms and Cognitive Functions in Healthy Adults: A Randomized Controlled Trial. Nutrients, 11(10), 2362.

[2] Singh, S. K., Srivastav, S., Castellani, R. J., Plascencia-Villa, G., & Perry, G. (2019). Neuroprotective and Antioxidant Effect of Ginkgo biloba Extract Against AD and Other Neurological Disorders. Neurotherapeutics: The Journal of the American Society for Experimental NeuroTherapeutics, 16(3), 666–674.

[3] Malík, M., & Tlustoš, P. (2022). Nootropics as Cognitive Enhancers: Types, Dosage and Side Effects of Smart Drugs. Nutrients, 14(16), 3367.

[4] Walker, E. A., & Pellegrini, M. V. (2023). Bacopa monnieri. In StatPearls. StatPearls Publishing.

[5] Derbyshire, E., & Obeid, R. (2020). Choline, Neurological Development and Brain Function: A Systematic Review Focusing on the First 1000 Days. Nutrients, 12(6), 1731.

[6] Jongkees, B. J., Hommel, B., Kühn, S., & Colzato, L. S. (2015). Effect of tyrosine supplementation on clinical and healthy populations under stress or cognitive demands--A review. Journal of psychiatric research, 70, 50–57.

[7] Tardy, A. L., Pouteau, E., Marquez, D., Yilmaz, C., & Scholey, A. (2020). Vitamins and Minerals for Energy, Fatigue and Cognition: A Narrative Review of the Biochemical and Clinical Evidence. Nutrients, 12(1), 228.

[8] McLellan, T. M., Caldwell, J. A., & Lieberman, H. R. (2016). A review of caffeine's effects on cognitive, physical and occupational performance. Neuroscience and biobehavioral reviews, 71, 294–312.